Een man dacht een fiscale vrijstelling te kunnen claimen toen zijn ex-vrouw hem een schuld van bijna een miljoen euro kwijtschold. Hij stelde dat zij dit deed uit een morele verplichting om zijn bedrijf te redden. De rechter ging hier echter niet in mee en oordeelde dat er gewoon sprake was van een schenking, waarover dikke belasting betaald moet worden.

Deze zaak laat zien hoe belangrijk de fiscale kwalificatie is bij de afwikkeling van huwelijkse voorwaarden en echtscheidingen, zeker als er een onderneming in het spel is.

De Situatie: Een schuld van € 955.000

Tijdens hun huwelijk hadden de man en vrouw hun huwelijksregime gewijzigd. De onderneming van de man werd aan hem toegedeeld, maar daar stond tegenover dat hij een schuld aan zijn vrouw kreeg wegens overbedeling ter grootte van € 955.000. Zeven jaar later scheidden ze. In het echtscheidingsconvenant spraken ze af dat de vrouw deze enorme vordering (plus rente) zou kwijtschelden.

Het Geschil: Schenking of Morele Plicht?

De Belastingdienst zag deze kwijtschelding als een schenking (gift) en legde een aanslag schenkbelasting op. De man ging in bezwaar en stelde dat er sprake was van het voldoen aan een natuurlijke verbintenis.

• Standpunt man: Mijn ex-vrouw schold de schuld niet kwijt om mij rijk te maken (vrijgevigheid), maar puur om te voorkomen dat mijn bedrijf failliet zou gaan. Ze deed dit uit een dringende morele verplichting. Als het een natuurlijke verbintenis is, geldt er een vrijstelling voor de schenkbelasting.
• Standpunt fiscus: Er is sprake van verrijking (man), verarming (vrouw) en vrijgevigheid. Ze zou dit nooit voor een willekeurige derde doen.

Oordeel Rechter: Het is een belaste schenking

De rechtbank stelde de Belastingdienst in het gelijk. Voor een schenking zijn drie elementen nodig: verrijking, verarming en vrijgevigheid (de wil om te bevoordelen).

1. Bewustheid: Uit het convenant bleek dat de ex-vrouw wist dat ze de man verrijkte.
2. Wil tot bevoordelen: De rechter geloofde niet dat ze dit voor een vreemde zou doen. Ze deed het vanwege hun (ex-)relatie.
3. Onderneming = Man: Het argument dat ze “alleen het bedrijf wilde redden” hield geen stand. Als eigenaar van de eenmanszaak is het redden van het bedrijf direct in het belang van de man.

Conclusie: De kwijtschelding is een schenking. Omdat ze op dat moment al gescheiden waren, valt dit waarschijnlijk in het hoge tarief voor derden (of ex-partners), wat kan oplopen tot 30-40% belasting over het bedrag.

Tip

Bij echtscheidingen met ondernemingsvermogen worden vaak complexe verdelingen gemaakt. Wees u ervan bewust dat het “wegstrepen” van schulden door de fiscus gezien kan worden als een schenking. Soms is het fiscaal slimmer om de schuld te laten staan en (zakelijke) betalingsregelingen te treffen, of de kwijtschelding anders te motiveren indien mogelijk.