Het kabinet wil de doelmatigheid en uitvoerbaarheid van de fiscale bedrijfsopvolgingsregelingen (BOR en DSR) verbeteren en knelpunten wegnemen. In de voorjaarsnota zijn diverse maatregelen aangekondigd. Hoewel de details eind juni 2023 volgen, zijn de hoofdlijnen van de voorstellen nu bekend.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste wijzigingen die veelal vanaf 2025 zullen gelden.

1. Aanpassing vrijstellingspercentages (vanaf 2025)

De vrijstelling in de BOR wordt aangepast. Kleine overdrachten worden gunstiger, zeer grote overdrachten worden zwaarder belast:

• 100% vrijstelling: Dit geldt straks tot een goingconcernwaarde van € 1,5 miljoen (nu is dit nog € 1,2 miljoen).
• 70% vrijstelling: Over het meerdere aan ondernemingsvermogen boven de € 1,5 miljoen geldt een vrijstelling van 70% (nu is dit nog 83%).

2. Aanscherping van het begrip ondernemingsvermogen

Om misbruik te voorkomen en de regeling zuiver te houden, worden de regels rondom wat wel en niet meetelt aangescherpt:

• Afschaffen doelmatigheidsmarge: De regel dat beleggingsvermogen tot 5% van het ondernemingsvermogen ook als ondernemingsvermogen wordt aangemerkt, verdwijnt. Dit bleek vatbaar voor constructies.
• Keuzevermogen: Bedrijfsmiddelen die gemengd worden gebruikt (zakelijk en privé) tellen straks alleen nog mee voor de BOR en DSR voor zover ze daadwerkelijk binnen de onderneming worden gebruikt.
• Verhuurd vastgoed: (Niet expliciet genoemd in de tekst, maar vaak onderdeel van deze discussie: verhuurd vastgoed aan derden wordt standaard beleggingsvermogen).

3. Beperking tot reguliere aandelen

De toegang tot de BOR en DSR wordt beperkt tot reguliere aandelen met een minimaal belang van 5%.

• Deze aandelen moeten volledig meedelen in de winst en de liquidatieopbrengst.
• Uitzondering: De faciliteiten blijven wel gelden voor preferente aandelen die zijn uitgegeven in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging.

4. Versoepelingen en wegnemen knelpunten

Naast de versoberingen wil het kabinet de regeling ook flexibeler maken voor reële ondernemers:

• Dienstbetrekkingseis: De eis dat de beoogde opvolger al een bepaalde tijd in dienst moet zijn, wordt afgeschaft.
• Herstructurering: De bezits- en voortzettingseis (5 jaar de aandelen houden en de onderneming voortzetten) wordt soepeler toegepast bij wijzigingen in activiteiten of herstructureringen. Nu leidt een wijziging in de bedrijfsvoering soms onbedoeld tot verlies van de vrijstelling.

5. Aanpak oneigenlijk gebruik

Er wordt kritisch gekeken naar constructies waarbij ouderen hun vermogen kort voor overlijden omzetten in ondernemingsvermogen om gebruik te maken van de BOR. Mogelijke maatregelen zijn een langere bezits- en voortzettingstermijn voor personen op hoge leeftijd.