Een zoon neemt de modezaak van zijn ouders over. Het winkelpand huurt hij van hun BV. Helaas lopen de zaken slecht. Naast leningen van de bank heeft de zoon leningen ontvangen vanuit de BV van de ouders om het hoofd boven water te houden.

In de aangifte vennootschapsbelasting claimt de BV van de ouders vervolgens een afwaarderingsverlies op deze leningen. De Belastingdienst staat dit echter niet toe.

Discussie: Zakelijk of Onzakelijk?

Volgens de Belastingdienst waren de verstrekte leningen onzakelijk. In de fiscale wetgeving geldt: als een lening onzakelijk is, kan er van een aftrekbaar afwaarderingsverlies geen sprake zijn. Het verlies vloeit dan niet voort uit zakelijk handelen, maar uit de familierelatie (aandeelhoudersmotieven).

Oordeel Rechter

De rechter is het met de Belastingdienst eens. Het criterium dat wordt gehanteerd is het ‘Arm’s Length’-beginsel: zou een onafhankelijke derde onder dezelfde voorwaarden deze lening hebben verstrekt?

Het antwoord was nee. Een onafhankelijke derde zou, gezien de slechte financiële situatie van de modezaak, onder deze voorwaarden geen lening hebben verstrekt tegen een vaste (winstonafhankelijke) rente.

De rechtbank overwoog het volgende: De BV heeft zich langdurig blootgesteld aan negatieve kredietrisico’s. Het is aannemelijk dat een buitenstaander alleen bereid zou zijn geweest tot financiering als daar een veel hoger rendement (bijvoorbeeld winstdeling) of zwaardere zekerheden tegenover stonden. Omdat de BV van de ouders genoegen nam met een “gewone” rente terwijl het risico extreem hoog was, is de lening onzakelijk. De afwaardering is dus niet aftrekbaar.

Tip voor de praktijk

Ouders springen vaak tijdelijk financieel bij als er na de overname van hun zaak door een van de kinderen betalingsproblemen ontstaan. Dat is menselijk, maar fiscaal liggen er risico’s op de loer.

Een goede, zakelijke vastlegging en uitvoering van dergelijke leningen is bepalend voor de fiscale gevolgen. Gedraagt u zich als een bank (zakelijk) of als een ouder (privé)? Wij adviseren u graag over hoe u dit correct inricht om discussie met de fiscus te voorkomen.