Het kabinet kijkt met argusogen naar het privévermogen dat is ondergebracht in stichtingen. Is dit puur filantropie, of een fiscale truc? Om hier zicht op te krijgen, is er onderzoek gedaan naar de omvang en de belastingheffing van dit vermogen.
Het vermoeden bestaat dat een aanzienlijk deel van het huishoudelijk vermogen om fiscale redenen in (familie)stichtingen wordt gestopt, waarbij het maatschappelijke belang – wat de grondslag is voor de fiscale voordelen – niet altijd voorop lijkt te staan.
Doel van het onderzoek
Het onderzoek richtte zich op drie centrale vragen om de situatie helder te krijgen. De focus lag op het in kaart brengen van:
- De hoeveelheid vermogen die zich in Nederlandse familiestichtingen bevindt.
- De manier waarop dit vermogen momenteel in de belastingheffing wordt betrokken.
- De verhouding tussen het fiscale voordeel en het maatschappelijke nut.
De belangrijkste conclusies
Uit het onderzoek komen enkele duidelijke patronen naar voren over het landschap van stichtingen in Nederland:
- Veelheid aan stichtingen: Er bestaat een grote diversiteit aan stichtingen in Nederland.
- Fiscaal gunstig: In bijna alle gevallen worden deze stichtingen fiscaal relatief gunstig behandeld (bijvoorbeeld vrijstellingen voor schenk- en erfbelasting).
- De rechtvaardiging: De maatschappelijke bijdrage van stichtingen wordt gezien als de gegronde reden voor deze fiscale voordelen.
Let op: Hoewel de fiscus kritisch kijkt naar constructies die puur voor belastingbesparing zijn opgezet, bevestigt het onderzoek ook de positieve kant. Veel familiestichtingen dragen via filantropie wel degelijk bij aan onze maatschappij. Voor deze groep blijft de structuur legitiem, maar de controle op het daadwerkelijke ‘maatschappelijke nut’ zal naar verwachting toenemen.